افتالموسکوپ چیست؟

مهم ترین تجهیزاتی که در زمینه معاینه بیماران مورد استفاده قرار می گیرند شامل اتوسکوپ، افتالموسکوپ و گوشی پزشکی می باشند که افتالموسکوپ یکی از پر کاربردترین و اصلی ترین آن ها است. این دستگاه برای معاینه چشم به کار می رود و در تشخیص موارد مختلف مانند افزایش فشار جمجمه استفاده می شود. این افزایش ناشی از هیدروسفالی، افزایش فشار داخل جمجمه ای خوش خیم یا تومورهای مغزی است. در بیماران مبتلا به آب سیاه، فرورفتگی دیسک بینایی دیده می شود. معاینه با افتالموسکوپ نه تنها برای تشخیص تغییرهای شبکیه مفید است، بلکه برای تشخیص تغییراتی که در عروق خونی شبکیه در اثر فشار خون بالا، سفت و ضخیم شدن دیواره سرخرگ ها، تشخیص فشار بالا در مغز که منجر به ایجاد ورم در دیسک چشمی می شود نیز کاربرد دارد. در بیماران مبتلا به دیابت، افتالموسکوپی غربالگری و تشخیص به موقع رتینوپاتی(هر نوع بیماری غیر التهابی شبکیه) ناشی از دیابت الزامی است.

خرید اینترنتی افتالموسکوپ

ساختار و انواع افتالموسکوپ

افتالموسکوپ دستگاهی است متشکل از عدسی های بزرگ نما، منبع روشنایی، آینه مقعر(جهت هدایت نور) و دیسک چرخان که امکان مشاهده چشم در عمق و بزرگنمایی های گوناگون را فراهم می کند. این دستگاه از یک دسنه و سر تشکیل شده که در قسمت دسته منبع انرژی وجود دارد و در قسمت سر، عدسی ها و نور مورد نیاز برای مشاهده چشم تعبیه شده است.  افتالموسکوپ در سه مدل زیر ساخته می شود:

افتالموسکوپ مستقیم

وسیله ای است مشابه یک چراغ قوه کوچک که آن را نزدیک چشم نگه می دارند و نور را داخل چشم می تابانند و به این صورت قرنیه، عدسی و شبکیه را معاینه می کنند. این نوع دستگاه از دو قسمت تشکیل شده است یک سیستم نوری و یک سیستم بینایی. نور به صورت مستقیم از طریق قرنیه به درون چشم برای دیدن پشت کره چشم تابانده می شود.

افتالموسکوپ غیر مستقیم

وسیله ای است عینک مانند که به کمک باند به دور پیشانی پزشک بسته می شود و از یک عدسی دستی در جلوی چشم بیمار و برای تمرکز بازتاب نور به داخل چشم تشکیل شده است. این نوع دستگاه میدان دید وسیع تری را برای پزشک فراهم می کند  و بخش بزرگتری از شبکیه قابل مشاهده است در مقابل در روش مستقیم بخش کوچکتری از شبکیه اما با بزرگنمایی بالاتری قابل بررسی است.

افتالموسکوپ Slit-lamp

برای استفاده از این مدل افتالموسکوپ لازم است در چشم بیمار یک قطره چکانده شود. این قطره باعث می شود مردمک چشم گشاد شود. پس از ریختن قطره، دید بیمار تا ساعاتی تار است یا ممکن است باعث حساسیت بیمار شود. با باز شدن مردمک و قرار گرفتن چشم جلوی دستگاه، دید سه بعدی با بزرگنمایی بالا ایجاد می شود.

برای اطلاعات بیشتر، مقاله ” ابزار معاینه پزشکی ” را مطالعه بفرمایید.

نحوه کار با افتالموسکوپ:

برای کار با افتالموسکوپ فارغ از نوع دستگاه لازم است پزشک با نحوه عملکرد دقیق دستگاه آشنا باشد. این دستگاه دارای کلید کنترل برای تغذیه منبع نور است که شدت روشنایی را به صورت دستی تنظیم می کند که پیش از معاینه بیمار این تنظیم انجام می شود. در مدل های جیبی دستگاه دیافراگم های مختلفی وجود دارد و افتالموسکوپ را می توان به راحتی روشن و خاموش کرد. در واقع در افتالموسکوپ از طیف وسیعی از لنزها استفاده شده است که لازم است پزشک قبل از شروع معاینه، لنز مناسب را انتخاب نماید. بیمار باید در محیط مناسب با فضای کافی قرار گیرد تا امکان قرارگیری دستگاه و پزشک نیز در مقابل وی وجود داشته باشد. در بسیاری از موارد ممکن است سطح نور اتاق کم شود تا پزشک بهتر بتواند ساختار چشم را معاینه کند. بنابراین باید این دستگاه در اتاقی استفاده شود که کنترل روشنایی داشته باشد.

معمولا پیش از معاینه دقیق بیمار آزمایش رفلکس قرمز انجام می شود که برای این کار از لنز صفر در شدت نور کم کمک گرفته می شود و افتالموسکوپ را در فاصله ۶ اینچی از بیمار قرار داده و منبع نوری ۲۵ درجه به سمت چشم بیمار متمایل می شود و به این شکل می توان بازتاب نور از شبکیه بیمار را مورد بررسی قرار داد. وجود هاله قرمز رنگ بر روی مردمک بیمار نشان دهنده رفکس قرمز طبیعی است. عدم وجود این انعکاس نشان می دهد که در چشم بیمار اختلال وجود دارد. هم چنین لازم است برای معاینه مستقیم چشم بیمار پزشک از دست و چشم هم جهت با چشم بیمار استفاده کند.

در روش های معاینه با افتالموسکوپ غیر مستقیم و اسلیت لمپ معمولا از قطره های چشمی برای گشاد شدن مردمک استفاده می شود اما روش مستقیم بدون قطره چشم انجام می گیرد. در حالتی که از قطره استفاده نشود از نور با شدت متوسط استفاده می گردد اما در صورتی که از قطره استفاده شده باشد و مردمک چشم گشاد شود لازم است از نور با شدت زیاد استفاده شود.

نکات مهم در نگه داری از افتالموسکوپ:

– دستگاه باید از حرارت، گرد و غبار و رطوبت دور باشد.

– در صورت عدم استفاده از دستگاه به مدت طولانی، بهتر است باتری های دستگاه خارج شود و کاور دستگاه روی آن قرار گیرد.

– در صورت اختلال در عملکرد دستگاه، باید از دفترچه راهنمای آن کمک گرفته شود و در صورت برطرف نشدن مشکل، با شرکت فروشنده دستگاه تماس گرفته شود.

خرید افتالموسکوپ:

در بازار تجهیزات پزشکی ایرانی انواع افتالموسکوپ با برندهایی مانند ریشتر، ولش الن، هاین و .. در مدل های دستی، ست های رومیزی و یا دیواری به فروش می رسد. این دستگاه ها می توانند به صورت شارژی یا باتری باشند و یا در مدل های دیواری با برق شهری کار کنند. هنگام خرید دستگاه علاوه بر برند، باید توجه شود که دستگاه تکنولوژی های مناسب داشته باشد و با توجه به هدف استفاده از آن، مناسب ترین دید را برای پزشک ایجاد نماید. هم چنین در برابر ضربه مقاوم بوده و وزن آن زیاد نباشد. شرکت تجهیز سلامت نیکان شما را در خرید انواع افتالموسکوپ یاری می دهد.